ZalogujZarejestruj

"Uczniowie poznają chemię poprzez jej zastosowanie, rozwiązywanie problemów i wizualizację" - pakiet edukacyjny

Celem pakietu edukacyjnego jest zestawienie znanych uczniom obserwacji z codziennego życia z pojęciami chemicznymi, przedstawienie powiązania pomiędzy chemią nauczaną w szkole i wykorzystywaną praktycznie w życiu codziennym.

Prezentowany program pozwala nauczycielowi na wypracowanie takiej metody nauczania, która nie tylko zrealizuje zakładane cele kształcenia, ale zainteresuje uczniów chemią. Dlatego w toku nauczania preferowane są aktywne metody pracy z uczniami: dyskusja, rozwiązywanie problemów, wizualizacja procesów oraz problemy praktyczne. Wykorzystanie podczas procesu dydaktycznego różnych źródeł informacji, wprowadzanie metody projektów „od pomysłu do wytworu” zainspiruje uczniów do samodzielnej pracy i rozbudzi zainteresowania uczniów do uczenia się chemii na kolejnym etapie edukacyjnym.

  Liczba wyświetleń: 31531
  Liczba pobrań: 1235
  Dodano: 2013-12-31
ORE00167 (106916)

Słowa kluczowe:

Podstawa programowa zasobu

I.1.1
Zakres podstawowy
Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego
Uczeń bada i opisuje właściwości SiO2; wymienia odmiany SiO2 występujące w przyrodzie i wskazuje na ich zastosowania
I.1.2
Zakres podstawowy
Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego
Uczeń opisuje proces produkcji szkła; jego rodzaje, właściwości i zastosowania
I.1.3
Zakres podstawowy
Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego
Uczeń wymienia surowce do produkcji wyrobów ceramicznych, cementu, betonu
I.1.4
Zakres podstawowy
Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego
Uczeń opisuje rodzaje skał wapiennych (wapień, marmur, kreda), ich właściwości i zastosowania; projektuje wykrycie skał wapiennych wśród innych skał i minerałów; zapisuje równania reakcji
I.1.5
Zakres podstawowy
Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego
Uczeń zapisuje wzory hydratów i soli bezwodnych (CaSO4, (CaSO4)2 • H2O i CaSO4 • 2H2O); podaje ich nazwy; opisuje różnice we właściwościach hydratów i substancji bezwodnych; przewiduje zachowanie się hydratów podczas ogrzewania i weryfikuje swoje przewidywania poprzez doświadczenie; wymienia zastosowania skał gipsowych; wyjaśnia proces twardnienia zaprawy gipsowej (zapisuje odpowiednie równanie reakcji)
I.1.6
Zakres podstawowy
Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego
Uczeń wyjaśnia pojęcie alotropii pierwiastków; na podstawie znajomości budowy diamentu, grafitu i fullerenów tłumaczy ich właściwości i zastosowania
I.2.1
Zakres podstawowy
Chemia środków czystości
Uczeń opisuje proces zmydlania tłuszczów; zapisuje (słownie) przebieg tej reakcji
I.2.2
Zakres podstawowy
Chemia środków czystości
Uczeń wyjaśnia, na czym polega proces usuwania brudu, i bada wpływ twardości wody na powstawanie związków trudno rozpuszczalnych; zaznacza fragmenty hydrofobowe i hydrofilowe we wzorach cząsteczek substancji powierzchniowo czynnych
I.2.3
Zakres podstawowy
Chemia środków czystości
Uczeń tłumaczy przyczynę eliminowania fosforanów(V) ze składu proszków (proces eutrofizacji)
I.2.4
Zakres podstawowy
Chemia środków czystości
Uczeń wskazuje na charakter chemiczny składników środków do mycia szkła, przetykania rur, czyszczenia metali i biżuterii w aspekcie zastosowań tych produktów; stosuje te środki z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa; wyjaśnia, na czym polega proces usuwania zanieczyszczeń za pomocą tych środków
I.2.5
Zakres podstawowy
Chemia środków czystości
Uczeń opisuje tworzenie się emulsji, ich zastosowania; analizuje skład kosmetyków (na podstawie etykiety kremu, balsamu, pasty do zębów itd.) i wyszukuje w dostępnych źródłach informacje na temat ich działania
I.3.1
Zakres podstawowy
Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni
Uczeń tłumaczy, na czym mogą polegać i od czego zależeć lecznicze i toksyczne właściwości substancji chemicznych (dawka, rozpuszczalność w wodzie, rozdrobnienie, sposób przenikania do organizmu) aspiryny, nikotyny, alkoholu etylowego
I.3.2
Zakres podstawowy
Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni
Uczeń wyszukuje informacje na temat działania składników popularnych leków (np. węgla aktywowanego, aspiryny, środków neutralizujących nadmiar kwasów w żołądku)
I.3.3
Zakres podstawowy
Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni
Uczeń wyszukuje informacje na temat składników napojów dnia codziennego (kawa, herbata, mleko, woda mineralna, napoje typu cola) w aspekcie ich działania na organizm ludzki
I.3.4
Zakres podstawowy
Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni
Uczeń opisuje procesy fermentacyjne zachodzące podczas wyrabiania ciasta i pieczenia chleba, produkcji wina, otrzymywania kwaśnego mleka, jogurtów, serów; zapisuje równania reakcji fermentacji alkoholowej i octowej
I.3.5
Zakres podstawowy
Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni
Uczeń wyjaśnia przyczyny psucia się żywności i proponuje sposoby zapobiegania temu procesowi; przedstawia znaczenie i konsekwencje stosowania dodatków do żywności w tym konserwantów
I.4.1
Zakres podstawowy
Chemia gleby
Uczeń tłumaczy, na czym polegają sorpcyjne właściwości gleby; opisuje wpływ pH gleby na wzrost wybranych roślin; planuje i przeprowadza badanie kwasowości gleby oraz badanie właściwości sorpcyjnych gleby
I.4.2
Zakres podstawowy
Chemia gleby
Uczeń podaje przykłady nawozów naturalnych i sztucznych, uzasadnia potrzebę ich stosowania
I.4.3
Zakres podstawowy
Chemia gleby
Uczeń wymienia źródła chemicznego zanieczyszczenia gleb oraz podstawowe rodzaje zanieczyszczeń (metale ciężkie, węglowodory, pestycydy, azotany)
I.4.4
Zakres podstawowy
Chemia gleby
Uczeń proponuje sposoby ochrony gleby przed degradacją
I.5.1
Zakres podstawowy
Paliwa – obecnie i w przyszłości
Uczeń podaje przykłady surowców naturalnych wykorzystywanych do uzyskiwania energii (bezpośrednio i po przetworzeniu)
I.5.2
Zakres podstawowy
Paliwa – obecnie i w przyszłości
Uczeń opisuje przebieg destylacji ropy naftowej i węgla kamiennego; wymienia nazwy produktów tych procesów i uzasadnia ich zastosowania
I.5.3
Zakres podstawowy
Paliwa – obecnie i w przyszłości
Uczeń wyjaśnia pojęcie liczby oktanowej (LO) i podaje sposoby zwiększania LO benzyny; tłumaczy, na czym polega kraking oraz reforming, i uzasadnia konieczność prowadzenia tych procesów w przemyśle
I.5.4
Zakres podstawowy
Paliwa – obecnie i w przyszłości
Uczeń proponuje alternatywne źródła energii – analizuje możliwości ich zastosowań (biopaliwa, wodór, energia słoneczna, wodna, jądrowa, geotermalne itd.)
I.5.5
Zakres podstawowy
Paliwa – obecnie i w przyszłości
Uczeń analizuje wpływ różnorodnych sposobów uzyskiwania energii na stan środowiska przyrodniczego
I.6.1
Zakres podstawowy
Chemia opakowań i odzieży
Uczeń podaje przykłady opakowań (celulozowych, szklanych, metalowych, sztucznych) stosowanych w życiu codziennym; opisuje ich wady i zalety
I.6.2
Zakres podstawowy
Chemia opakowań i odzieży
Uczeń klasyfikuje tworzywa sztuczne w zależności od ich właściwości (termoplasty i duroplasty); zapisuje równania reakcji otrzymywania PVC; wskazuje na zagrożenia związane z gazami powstającymi w wyniku spalania się PVC
I.6.3
Zakres podstawowy
Chemia opakowań i odzieży
Uczeń uzasadnia potrzebę zagospodarowania odpadów pochodzących z różnych opakowań
I.6.4
Zakres podstawowy
Chemia opakowań i odzieży
Uczeń klasyfikuje włókna na naturalne (białkowe i celulozowe), sztuczne i syntetyczne, wskazuje ich zastosowania; opisuje wady i zalety; uzasadnia potrzebę stosowania tych włókien
I.6.5
Zakres podstawowy
Chemia opakowań i odzieży
Uczeń projektuje doświadczenie pozwalające zidentyfikować włókna białkowe i celulozowe, sztuczne i syntetyczne
II.5.1
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń wymienia różnice we właściwościach roztworów właściwych, koloidów i zawiesin
II.5.2
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć stężenie procentowe i molowe
II.5.3
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń planuje doświadczenie pozwalające otrzymać roztwór o zadanym stężeniu procentowym i molowym
II.5.4
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń opisuje sposoby rozdzielenia roztworów właściwych (ciał stałych w cieczach, cieczy w cieczach) na składniki
II.5.5
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń planuje doświadczenie pozwalające rozdzielić mieszaninę niejednorodną (ciał stałych w cieczach) na składniki
II.5.6
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń stosuje termin stopień dysocjacji dla ilościowego opisu zjawiska dysocjacji elektrolitycznej
II.5.7
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń przewiduje odczyn roztworu po reakcji (np. tlenku wapnia z wodą, tlenku siarki (VI) z wodą, wodorotlenku sodu z kwasem solnym) substancji zmieszanych w ilościach stechiometrycznych i niestechiometrycznych
II.5.8
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń uzasadnia (ilustrując równaniami reakcji) przyczynę kwasowego odczynu roztworów kwasów, zasadowego odczynu wodnych roztworów niektórych wodorotlenków (zasad) oraz odczynu niektórych roztworów soli (hydroliza)
II.5.9
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń podaje przykłady wskaźników pH (fenoloftaleina, oranż metylowy, wskaźnik uniwersalny) i omawia ich zastosowanie; bada odczyn roztworu
II.5.10
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń pisze równania reakcji: zobojętniania, wytrącania osadów i hydrolizy soli w formie cząsteczkowej i jonowej (pełnej i skróconej)
II.5.11
Zakres rozszerzony
Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych
Uczeń projektuje i przeprowadza doświadczenia pozwalające otrzymać różnymi metodami kwasy, wodorotlenki i sole
II.6.1
Zakres rozszerzony
Reakcje utleniania i redukcji
Uczeń wykazuje się znajomością i rozumieniem pojęć: stopień utlenienia, utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja
II.6.2
Zakres rozszerzony
Reakcje utleniania i redukcji
Uczeń oblicza stopnie utlenienia pierwiastków w jonie i cząsteczce związku nieorganicznego i organicznego
II.6.3
Zakres rozszerzony
Reakcje utleniania i redukcji
Uczeń wskazuje utleniacz, reduktor, proces utleniania i redukcji w podanej reakcji redoks
II.6.4
Zakres rozszerzony
Reakcje utleniania i redukcji
Uczeń przewiduje typowe stopnie utlenienia pierwiastków na podstawie konfiguracji elektronowej ich atomów
II.6.5
Zakres rozszerzony
Reakcje utleniania i redukcji
Uczeń stosuje zasady bilansu elektronowego – dobiera współczynniki stechiometryczne w równaniach reakcji utleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej i jonowej)
II.7.1
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń opisuje podstawowe właściwości fizyczne metali i wyjaśnia je w oparciu o znajomość natury wiązania metalicznego
II.7.2
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń pisze równania reakcji ilustrujące typowe właściwości chemiczne metali wobec: tlenu (Na, Mg, Ca, Al, Zn, Fe, Cu), wody (Na, K, Mg, Ca), kwasów nieutleniających (Na, K, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Mn, Cr), rozcieńczonych i stężonych roztworów kwasów utleniających (Mg, Zn, Al, Cu, Ag, Fe)
II.7.3
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń analizuje i porównuje właściwości fizyczne i chemiczne metali grup 1. i 2.
II.7.4
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń opisuje właściwości fizyczne i chemiczne glinu; wyjaśnia, na czym polega pasywacja glinu i tłumaczy znaczenie tego zjawiska w zastosowaniu glinu w technice; planuje i wykonuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać, że tlenek i wodorotlenek glinu wykazują charakter amfoteryczny
II.7.5
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń przewiduje kierunek przebiegu reakcji metali z kwasami i z roztworami soli, na podstawie danych zawartych w szeregu napięciowym metali
II.7.6
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń projektuje i przeprowadza doświadczenie, którego wynik pozwoli porównać aktywność chemiczną metali, np. miedzi i cynku
II.7.7
Zakres rozszerzony
Metale
Uczeń przewiduje produkty redukcji związków manganu (VII) w zależności od środowiska, a także dichromianu (VI) potasu w środowisku kwasowym; bilansuje odpowiednie równania reakcji
II.13.2
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń formułuje obserwacje i wnioski do doświadczenia (reakcja estryfikacji); zapisuje równania reakcji alkoholi z kwasami karboksylowymi (wskazuje na rolę stężonego H2SO4)
II.13.3
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń tworzy nazwy prostych estrów kwasów karboksylowych i tlenowych kwasów nieorganicznych; rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne estrów na podstawie ich nazwy
II.13.4
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń wyjaśnia przebieg reakcji octanu etylu: z wodą, w środowisku o odczynie kwasowym, i z roztworem wodorotlenku sodu; ilustruje je równaniami reakcji
II.13.5
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń na podstawie wzoru strukturalnego aspiryny, wyjaśnia dlaczego związek ten nazywamy kwasem acetylosalicylowym
II.13.6
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń opisuje budowę tłuszczów stałych i ciekłych (jako estrów glicerolu i długołańcuchowych kwasów tłuszczowych); ich właściwości i zastosowania
II.13.7
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń projektuje i wykonuje doświadczenie, którego wynik dowiedzie, że w skład oleju jadalnego wchodzą związki o charakterze nienasyconym
II.13.8
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń opisuje przebieg procesu utwardzania tłuszczów ciekłych
II.13.9
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń wyjaśnia (zapisuje równania reakcji), w jaki sposób z glicerydów otrzymuje się kwasy tłuszczowe lub mydła
II.13.10
Zakres rozszerzony
Estry i tłuszcze
Uczeń zapisuje ciągi przemian (i odpowiednie równania reakcji) wiążące ze sobą właściwości poznanych węglowodorów i ich pochodnych
II.15.1
Zakres rozszerzony
Białka
Uczeń opisuje budowę białek (jako polimerów kondensacyjnych aminokwasów)
II.15.2
Zakres rozszerzony
Białka
Uczeń opisuje strukturę drugorzędową białek (α- i β-) oraz wykazuje znaczenie wiązań wodorowych dla ich stabilizacji; tłumaczy znaczenie trzeciorzędowej struktury białek i wyjaśnia stabilizację tej struktury przez grupy R-, zawarte w resztach aminokwasów (wiązania jonowe, mostki disiarczkowe, wiązania wodorowe i oddziaływania van der Waalsa)
II.15.3
Zakres rozszerzony
Białka
Uczeń wyjaśnia przyczynę denaturacji białek, wywołaną oddziaływaniem na nie soli metali ciężkich i wysokiej temperatury; wymienia czynniki wywołujące wysalanie białek i wyjaśnia ten proces; projektuje i wykonuje doświadczenie pozwalające wykazać wpływ różnych substancji i ogrzewania na strukturę cząsteczek białek
II.15.4
Zakres rozszerzony
Białka
Uczeń planuje i wykonuje doświadczenie pozwalające na identyfikację białek (reakcja biuretowa i ksantoproteinowa)
II.16.1
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń dokonuje podziału cukrów na proste i złożone, klasyfikuje cukry proste ze względu na grupę funkcyjną i wielkość cząsteczki
II.16.2
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń wskazuje na pochodzenie cukrów prostych, zawartych np. w owocach (fotosynteza)
II.16.3
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń zapisuje wzory łańcuchowe: rybozy, 2-deoksyrybozy, glukozy i fruktozy i wykazuje, że cukry proste należą do polihydroksyaldehydów lub polihydroksyketonów; rysuje wzory taflowe (Hawortha) glukozy i fruktozy
II.16.4
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń projektuje i wykonuje doświadczenie, którego wynik potwierdzi obecność grupy aldehydowej w cząsteczce glukozy
II.16.5
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń opisuje właściwości glukozy i fruktozy; wskazuje na podobieństwa i różnice; planuje i wykonuje doświadczenie pozwalające na odróżnienie tych cukrów
II.16.6
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń wskazuje wiązanie O-glikozydowe w cząsteczce sacharozy i maltozy
II.16.7
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń wyjaśnia, dlaczego maltoza posiada właściwości redukujące, a sacharoza nie wykazuje właściwości redukujących
II.16.8
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń projektuje i przeprowadza doświadczenie pozwalające przekształcić sacharozę w cukry proste
II.16.9
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń porównuje budowę cząsteczek i właściwości skrobi i celulozy
II.16.10
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń planuje i wykonuje doświadczenie pozwalające stwierdzić obecność skrobi w artykułach spożywczych
II.16.11
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń zapisuje uproszczone równanie hydrolizy polisacharydów (skrobi i celulozy)
II.16.12
Zakres rozszerzony
Cukry
Uczeń zapisuje ciąg przemian pozwalających przekształcić cukry (np. glukozę w alkohol etylowy, a następnie w octan etylu); ilustruje je równaniami reakcji

Informacje licencyjne